ಜೈನ ಬಸದಿ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ಶಾಂತಿನಾಥ ಹಾಗೂ ಆದಿನಾಥರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ ಸರೋವರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗಳನ್ನು 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಳೇಬೀಡು ಜೈನ ಬಸದಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 211 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾಸನ – 32 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೇಲೂರು – 17 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾಸನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 33 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 33 ಕಿ.ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 14ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಜೈನಧರ್ಮವು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅರಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಬಿಟ್ಟಿಗ, ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಬಿಟ್ಟಿಗನು ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1115ರವರೆಗೆ ಅವನು ಜೈನಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ಹಿಂದೂ ಸಂತ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನಧರ್ಮಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ (ಬಿಟ್ಟಿಗನ) ಪತ್ನಿ ಶಾಂತಲಾದೇವಿಯು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಜೈನಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಳು. ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿಯನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮಂತ್ರಿ ಗಂಗಾರಾಜನ ಪುತ್ರನಾದ ಬೊಪ್ಪದೇವನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1133ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿಯನ್ನು ಎರಡನೇ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1192ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಆದಿನಾಥ ಬಸದಿಯು ಈ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಬಸದಿಯೊಳಗೆ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಏಕಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆ ಏಕಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹಳೇಬೀಡು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ